Sürü Takibi ile Tespit Edilebilecek Kritik Noktalar

RFID Küpe → El Terminali → Telefon/Tablet → Sürü Takip / Bulut

Büyükbaş veya küçükbaş hayvancılıkta bazı bilgiler çok kritik anlam ifade eder. Süt hayvancılığı yada besi hayvancılığı fark etmeksizin işletmede doğum döngüsünü bir veya daha çok kez atlamış, doğum yapmamış hayvanlar olabilir. Bu hayvanlar tespit edilmediği sürece işletme tam kapasitede çalışamaz. Her yıl eksik buzağı veya kuzu doğar. Süt işletmeciliği yapılıyorsa doğum döngüsü dışında kalan dişiler getiri olmaksızın çiftlikte yaşamaya devam eder. Aynı zaman yem yer, iş gücünü bir kısmını kullanır, işletmede yer kaplar. Tespit edilemeyen her hayvan üretilen ürün başına maliyeti arttırır. Sürü takip yazılımlarında RFID küpe, dijital kimlik veya çipli küpeler çokça kullanılır. Rfid küpeler sürü takip yazılımlarında benzersiz kimliği ve temassız kimlik tespiti sayesinde veri toplamayı kolaylaştırır. Çeşitli el terminalleri ( çubuk tipinde rfid el terminali, telefon şeklinde rfid el terminali gibi farklı formlar vardır) ile rfid çipli küpeler okutularak hayvan kimliği anında ve hatasız tespit edilerek sürü verisi toplanmaya başlanır.

Büyükbaş:

• Kızgınlık takibi: Geleneksel yöntemlerde gözlemleme yoluyla yapılır. Teknolojik çiftliklerde ise elektronik tasma, küpe, bolus vb. ürünler kullanılır. Bu ürünler topladığı sıcaklık, hareket verisini sürekli büyükbaş sürü takip yazılımlarına ( örneğin Roswise Sürü Takibi) gönderir. Temelde toplanan veriler normal eğrinin dışında ise hayvan kızgın veya hasta diye yorumlanabilir. Gözlem yapmanın yanısıra veriler otomatik toplanır. Belirli metriklere göre sürü takip yazılımları tarafından analiz edilerek hayvanın kızgın olup olmadığının son kontrolü veteriner hekim tarafından yapılarak kızgınlık takibi yapılır. Kızgınlık takibinin verimli bir şekilde yapılması işletmenin karlılığına direkt olarak katkı sağlar.

• Tohumlama Takibi: Büyükbaş hayvanların doğum döngüsünün başlatılması için tohumlama yaygın olarak kullanılmaktadır. Tohumlar % 99'a yakın başarı ile belirlenen özellik ve nitelikte buzağı elde edilmesine olanak sağlar. Tohumlama kızgınlık takibi ile kızgınlık dönemlerinde yapılır. Tohumlama %100 tutmayabilir. Bunun gibi veriler excel gibi ortamlarda kayıt edilebilsede ilişkisel olarak incelemek zordur. Sürü takip yazılımları ile hangi tip tohum, ne zaman atılmış, tutma oranı nedir, doğan buzağıların takibi gibi bir çok parametre ilişkisel olarak takip edilebilmektedir.

• Tohumlama Başarısı: Tohumlamanın olumlu sonuçlanması kızgınlıkğın takibi, doğru tohum seçimi, uygun şartlar altında ve tecrübeli veteriner hekimler tarafından yapılmasına bağlı olarak değişir. İşletmelerde çoğu zaman hangi hayvan, hangi tohum, hangi veteriner hekim gibi soruların cevaplarıda önemlidir. Yine bu noktada sürü takip yazılımları ile birlikte tohumlama başarısı ölçülere iyileştirme yapılabilir, önlemler alınabilir.

• Doğum Döngüsü: Büyükbaş hayvanlar uygun şartlar altında ( sağlık, yaş, geçmiş, süt verimi vb gibi konular haricinde) doğumundan 2 ay sonra tekrardan doğum döngüsü için hazırdır. Büyükbaş işletmelerinin plan ve sistematik dahilinde doğum döngülerinin iyi takip edilmesi, deyim yerindeyse hayvanların boş kalmaması gerekmektedir. Sürü takip yazılımları ile bireysel olarak veya toplu olarak hayvanların son doğumundan geçen süreye göre planlama yapmak çok kolaylaşır.

• Doğan Buzağıların Yaşam Başarısı: Her dişi hayvanın doğumu, her tohumun doğumu aynı yaşam başarısına sahip değildir. Kolostrum kalitesi ve miktarı, ilk müdahele, düşük canlı ağırlık, büyükbaş hayvanın düve olup olmaması, tohumun cinsi, boğanın özellikleri gibi bir çok parametreye bağlı olarak değişir. Bir çok parametrenin aynı anda, geçmişe dönük ve ilişkisel takip edilmesi gerekmektedir. Sürü takip yazılımı yardımı ile bu veriler toplu yada bireysel olarak takip edilerek, işletmenin sonraki planları şekillendirilebilir.

• Süt Çiftliklerinde Süt Üretimi: Süt üretimi yapılan büyükbaş işletmelerinde bireysel süt üretim takibi yapılması, personel başına düşen üretim miktarı işletmenin karlılığını belirlemektedir.

• Besi Çiftliklerinde Canlı Ağırlık Artışı: Canlı ağırlık artışı aynı ırk, aynı dönemdeki hayvanlar arasında değişiklik gösterebiliriz. Bu değişken durum genetik, cinsiyet, yaş ve rasyon içeriği gibi bir çok neden bağlıdır. Sürü takip yazılımı kullanılarak işletme içerisinde en yüksek yem dönüşüm oranına sahip hayvanlar seleksiyon yoluyla çoğaltılarak yüksek verimli hayvanların

Küçükbaş:

• Doğum Döngüsü: Özellikle büyük ölçekli küçükbaş ( 200 veya daha fazla küçükbaş koyun keçi) sürülerinde sistematik veya sürü takip yazılımı olmadan yapılan koç katımlarında bazı hayvanlar deyim yerinde boş kalmaktadır. Koyun veya keçilerin çiftleşmesinden belli bir süre geçtikten sonra gebeliği netleştiği için, tüm sürünün beklelendiği gibi senelik doğum döngüsünden geçtiğinden emin olmak, sürü takibi yapmak zordur. Boş kalan küçükbaş hayvanlar işletmeye süt veya kuzu/oğlak katkısı olmaksızın işletme kaynaklarını tüketmeye devam eder. Sürü takibinin yapılamadığı küçükbaş işletmelerinde karlılığı doğrudan etkiler.

• İkizlilik Oranı: Her ırkın farklı şartlar altında ve genetik olarak beklenen belli ikizlilik oranları vardır.
  Örneği merinos koyunu 1.2 ila 1.5 arasında, kıvırcık koyunu 1.1 ila 1.3 arasında, illde france koyunu 1.8 ila 2.2 arasında, laccaune koyunu 1.5 ila 2.2 arasında, assaf koyunu ikizliliği ise 1.6 ila 1.9 arasında değişkenlik gösterebilir. Koyunlarda ikizlilik yaş, besleme, ortam ile alakalı değişebilir. İşletmelerde ikizliliğin istatistiği koyunların yaşı, ırkı göz önünde bulundurularak bilimsel çalışmalardaki ikizlilik oranlarına göre gözetilmelidir. İkizlilik oranı sürü takip yazılımları ile takip edilerek standartların üstünde veya altında olup olmadığı gözlenir. Beslenme, rasyon içeriği ise buna göre ayarlanmalıdır.

• Doğan Kuzu veya Oğlakların Başarısı : Bu aşamada hem anne hemde babadan gelen bazı etkenlerin sonucu görülebilir. Koç/Teke lerden gelebilecek kalıtsal özellikler kuzu/oğlak ölümlerinde ( Özellikle 7-14 gün aralığı) direkt olarak etkisi vardır. Ayrıca annelerin ağız sütü ve süt kalitesi, annelik iç güdüsü yavruların yaşam başarısını direkt olarak etkiler. Bu gibi durumlar ise sürü takip yazılımları kullanılarak hangi babanın yavruları yaşıyor, kaç kg doğdu, canlı ağırlık artışı nedir, annenin ağız sütü kalitesi, ağız sütü miktarı, süt kalitesi, süt miktarı, annelik iç güdüsü gibi parametler kontrol altına alınabilir. Hayvancılık işletmesinde en verimli ve en verimsiz hayvanlar seleksiyon yapılarak genel başarı arttırılabilir.

• Süt Çiftliklerinde Süt Üretimi

• Besi Çiftliklerinde Canlı Ağırlık Artışı: Besi çiftliklerinde canlı ağırlık artışı işletmenin karlılığında doğduran rol oynar. Özellikle büyükbaş kapalı besi ( ekstantif olmayan işletmeler) işletmelerinde canlı ağırlık artışı çok yüksek öneme sahiptir. Büyükbaş besi hayvanlarında canlı ağırlık artışı etçi sığırlar 0.8 ila 1.6 kg, sütçü ırk besi/reforme hayvanlar 0.6 ila 1.2 kg, düve 0.6 ila 1.0 kg arasındadır. Küçübaş hayvancılıkta koyun ve keçi işletmelerinde ise canlı ağırlık artışı 100 gram ile 450 gram arasında değişkenlik gösterebilir. Besi işletmelerinde canlı ağırlık artışı farkları hayvanın cinsi, ırkı, cinsiyeti, ekstantif/mera işletmesi veya kapalı işletme gibi bir çok faktöre göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sürü takip yazılımlarına göre işletmenin hedefleri gözlemlenebilir. Ayrıca roswise sürü takip yazılımın sunduğu otomatik veya yarı manuel tartım cihazları ile çok pratik ve hızlı bir şekilde ağırlıklar toplanarak analiz edilebilir.
  
  3. Tartım entegratörümüz Scaleep Basic ürünü buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.
  

  

  
  Tam otomatik Scaleep Pro koyun tartı makenimizi buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.